أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

143

قانون ( فارسى )

مثقال . همه را مىكوبند و مىسايند و درهم مىريزند و مىبيزند و با شير بز و روغن كنجد مىسرشند و بر معده مىگذارند . بيمار معدهء دمل‌زده بايد با آب ولرم آب‌تنى كند ، غذايش آش ساخته از انجير و بابونه و شنبليله باشد و خاراگوش در آن ريزند كه تقويت معده مىكند . منظور از همهء اينها اين است كه ورم پخته شود ، و بتركد . هرگاه بعد از گرم پوشيدن معده و گذاشتن ضمادها و بعد از آنها گذاشتن ضماد انجير - كه ذكر شده است - حدس زدى كه دمل نزديك به تركيدن است ، بيمار را بر زيراندازى بسيار نرم و گرم بخوابان و وادارش كن كه دمرو بخوابد كه از اثر فشار دمل بتركد . و تو از پژمردن و پايين آمدن ورم و مدفوع همراه ريم و خون مىدانى كه دمل تركيده است . در اين هنگام الوا را با آب كاسنى به بيمار بخوران . بعد از تكميل تركيدن دمل بايد داروهاى جوش‌دهندهء مناسب بخورد . اگر بيمارى كه دمل در معده دارد ريم قى كند حالت نوميدى به بهبود از اميد بهبودى بيشتر است . اگر تشخيص دادى ، يا حدس زدى كه ريم در معده جمع شده است ، نكند آن را وسيلهء قى كردن بيرون ريزى . به وسيلهء داروى مسهل چرك و ريم را از معده پاكسازى كن ! اگر ديدى كه اين علاجها بهرهء زياد ندادند ، داروهاى علاج ورم سخت معده را به كار انداز ! غذاى سازگار با چنين بيماران در سرآغاز بيمارى سوپى است كه با نشاسته و جو پوست‌كنده و زردهء تخم‌مرغ مىسازند . در مراحل اخير بيمار سوپهايى را بخورد كه شبت و شنبليله در آنها ريخته شده است و خودت اندازهء آميزهء اينها را خوب مىدانى ! فصل پنجم قرحهء معده « 1 » جرم معده از خلطهاى داخل معده تأثيرپذير مىشود و گاهى زياد از حد با آنها در تماس بوده و خلط بركشيده است . قرحه ( زخم چركين يا جوش چركين ) در جرم معده پيدا مىشود . همچنين امكان دارد كه از اثر زياد ريزش مواد بدجنس گزنده و آمادهء گنديدن از بالا به معده و زياد در معده ماندن آن قرحه و جوش در معده پيدا شوند . نشانيها در اكثر حالات قرحهء معده و به‌ويژه اگر در پايين معده باشد كوتاه نفسى ، عرق ريختن ، غش كردن به دنبال دارد و دست و پا سرد مىشود . همچنين آروغ بدبو ، خشكى زبان - كه از اثر بخارهاى بالا آمده است - دليل بر قرحهء معده‌اند . قى كردن نيز زياد است . اگر جوشها در معده پيدا شوند آروغ

--> ( 1 ) - قرحه دمل چركين شده يا جوش چركالوده است . در اينجا قرحهء معده آن اصطلاح قرحهء معده نيست كه در ميان مردم متداول است .